# ÇİN NASIL DÜNYANIN İKİNCİ BÜYÜK EKONOMİSİ OLDU?

### Murat Topçu – Köşe Yazısı

Çin'i iyi hatırlayın\!

1990'lı yıllarda oldukça geri kalmış, kişi başına düşen geliri düşük bir ülkeydi. Peki ne oldu da yaklaşık 30 yılda dünyanın ikinci büyük ekonomisi hâline geldi?

Cevap çok açık: *Uzun vadeli planlama, üretim, teknoloji, eğitim ve Ar-Ge yatırımları.*

Bugün sadece Shenzhen şehrine bakalım:

- 25.000'den fazla yüksek teknoloji şirketi bulunuyor.
- Ar-Ge yatırımlarına milyarlarca dolar kaynak ayrılıyor.
- Huawei, Tencent, BYD ve DJI gibi dünya devleri burada doğdu veya büyüdü.

Çin ne yaptı?

1. Üretimi ekonomisinin merkezine koydu.
2. Yabancı sermayeyi ülkesine çekti.
3. Üniversitelere, mühendisliğe ve teknolojiye yatırım yaptı.
4. Elektrikli otomobil, batarya, yapay zekâ ve robotik alanlarına odaklandı.
5. Uzun vadeli sanayi ve kalkınma planları uyguladı.

### Türkiye bundan ne öğrenmeli?

Kalkınma sadece inşaatla ve tüketimle olmaz. Gerçek kalkınma; bilim, teknoloji, üretim, ihracat ve nitelikli insan gücüyle gerçekleşir.

Çin'in hikâyesi bize önemli bir ders veriyor:

*Bir ülkenin kaderini değiştiren şey doğal kaynaklarından önce, insanına, bilime ve üretime yaptığı yatırımdır.*

Türkiye'nin de geleceğini kurtarmak için teknoloji üreten, dünyaya mal satan ve katma değer yaratan bir ekonomi inşa etmesi gerekiyor.

*Mesele sadece zengin olmak değil, zenginliği üretebilmektir.*